Regionalni savez Odbranimo prirodu Balkana izdao je saopštenje za javnost, u kojem izražava punu podršku ekološkim aktivistima, lokalnim zajednicama i građanima u Albaniji koji ovih dana brane područja Vjosa-Narte i ostrva Sazana od novog investitorskog napada na prirodno javno dobro i jedan od najbogatijih ekosistema našeg Balkanskog poluostrva i šireg Mediterana.
“Poslednjih dana hiljade ljudi izašle su na ulice Tirane zahtevajući zaustavljanje projekta luksuznog turističkog kompleksa finansiranog od strane imperijalističkih elita, a planiranog u neposrednoj blizini zaštićenih područja, nakon što su na samoj lokaciji zabeleženi napadi privatnog obezbeđenja na mnogobrojne okupljene aktiviste i pokušaji ograničavanja pristupa obali.
Vjosa je takođe snažan simbol široke balkanske borbe za očuvanje slobodnih reka, močvara, laguna i obalskih ekosistema. Nakon višedecenijske borbe građana i organizacija, Vjosa je 2023. godine proglašena prvim evropskim Nacionalnim parkom divlje reke, postavši inspiracija zajednicama širom regiona koje se bore protiv brana, rudnika i drugih štetnih projekata.
Područje Vjosa-Narte predstavlja jedinstven mozaik rečnih, močvarnih i morskih staništa od međunarodnog značaja. Narta laguna dom je hiljadama ptica selica, uključujući plamence, pelikane i brojne druge zaštićene vrste, zbog čega je prepoznata kao jedno važno područje biodiverziteta. Močvare se često posmatraju kao prazno zemljište – sve dok ne nestanu. Tek tada shvatamo šta su nam sve vreme tiho pružale: čistu vodu, zaštitu od poplava i dom za hiljade vrsta. Močvare Narte i Zvernjeca ne čekaju na investitore da budu „razvijene“. One već obavljaju svoju važnu ulogu!
Poput mnogih drugih širom naše regije, pritisci na ova područja se nastavljaju uprkos dugogodišnjim upozorenjima naučne i stručne javnosti, međunarodnih organizacija i tela kao što je Bernska konvencija, koja je još ranije pozivala na obustavljanje projekata koji ugrožavaju oaj dragoceni biodiverzitet. Šuma ne podiže glas kada je ugrožena, a ptice ne mogu da glasaju. Drveće Zvernjeca ne može da stane pred donosioce odluka i brani se. Zato ljudi moraju da govore u ime ovog mesta – dok još nije kasno!
Isti investitorski pritisci, pa čak i isti investitori poznati su od ranije na drugim lokacijama Balkana. Ova borba je deo šireg sukoba između javnog interesa i modela razvoja koji prirodu posmatra isključivo kao resurs za profit, a koji omogućavaju “naše” lokalne “elite”. Na Balkanu dobro znamo kako u praksi izgledaju lažna obećanja o ekološkim rizortovima, zelenom rudarstvu ili energetici, koja za sobom ostavljaju uništene reke, posečene šume, naružena kulturna dobra, raseljene zajednice, nepovratno narušene ekosisteme, a dobrobit isključivo investitoru.
Zato poručujemo našim saborcima u Albaniji: niste sami! Zajednice okupljene u savezu Odbranimo prirodu Balkana prepoznaju vašu borbu kao svoju. Godinama zajedno dokazujemo da priroda ne poznaje granice, pa ih nema ni solidarnost među ljudima koji je brane! Braneći Vjosa–Nartu i Sazan, branite ideju da prirodna bogatstva Balkana pripadaju građanima, budućim generacijama i živom svetu koji nema svoj glas u institucijama.
Stojimo uz vas i pozivamo sve koji mogu da dođu na protest 20. juna u Tirani, kao i da informišu svoje okruženje o ovom slučaju, jer sutra takav projekat može zakucati na svačija vrata.
Pozivamo institucije Albanije da poštuju domaće i međunarodne obaveze zaštite prirode, da spreče aktivnosti koje mogu naneti nepopravljivu štetu ovom području, obustave napade na ekološke aktiviste i demonstrante, i da glas svog naroda stave ispred interesa investitora.
Vjosa-Narta i Sazan nisu na prodaju. Priroda Balkana nije na prodaju!
Solidarno,
Savez Odbranimo prirodu Balkana”
(AbrašMEDIA)