Po tužbi Centra za životnu sredinu, sud je presudio da je prilikom obnove ekološke dozvole za HE Ulog povrijeđeno pravo javnosti na pristup odlučivanju, ali i pravo na zdravu životnu sredinu, čija zaštita je suštinska statutarna djelatnost tužioca.
Presuda je donesena nakon što je ministarstvo odbilo zahtjev Centra za životnu sredinu za priznavanje statusa stranke (pristup odlučivanju) u postupku obnove ekološke dozvole, koji je u Republici Srpskoj zatvoren za javnost—suprotno ustavnim i zakonskim jemstvima.
-Sud je utvrdio da Centar, kao predstavnik zainteresovane javnosti, ima pravni interes da učestvuje u konkretnom postupku, što je ministarstvo propustilo da prepozna. Sud je naveo da se, između ostalog, taj interes ogleda i u provedbi Preporuka br. 217 (2022) za BiH, koje su radi zaštite Neretve, date od strane Stalnog komiteta Vijeća Evrope za Bernsku konvenciju, navode iz ove organizacije.
Oni dodaju da se posebno ističe stav suda da, “ovakvim udruženjima tuženi mora omogućiti upoznavanje sa postupkom, radi pribavljanja mišljenja udruženja”. Drugim riječima, interes investitora da nastavi rad sud je pravno izjednačio sa interesom javnosti da bude uključena u odlučivanje o uslovima budućeg rada—ali i uvida u dokaze o izvršenju prethodne dozvole i utvrđivanju zakonitosti minulog rada.
“Uopšte govoreći, a naročito u procesnom smislu, ovo je izrazito bitna odluka za ekološku demokratiju. Presuda predstavlja dosta proaktivno shvatanje procesnih i materijalnih prava šire javnosti, u skladu sa Aarhuskom konvencijom, ustavom i zakonima. Presuda suštinski osporava nezakonito postupanje organa, te u radu profesionalnih ekoloških organizacija i javnosti osigurava ozbiljan alat za dostizanje ekološke pravde u BiH”, izjavio je Redžib Skomorac, viši pravni savjetnik u Centru za životnu sredinu.
Ministarstvo je sada u obavezi da ponovi postupak odlučivanja o obnovi dozvole, te uključi javnost radi zaštite svojih prava i interesa. Između ostalog, sumnje u eventualni “vršni rad”, kao mogući uzrok posljednjeg pomora ribe u Neretvi, okolnost je koja se mora naročito ispitati, konsultujući relevantna saznanja i podatke kojima raspolaže javnost.
Iz Centra za životnu sredinu podsjećaju da je organizacija opreza radi, podnijela tužbu i protiv konačno izdate obnovljene ekološke dozvole za HE “Ulog”.
-Sudski postupak je u toku i potencijalno će dati dodatne razloge za odlučivanje koje će biti transparentno, zakonito i srazmjerno (ne)odgovornom poslovanju—uključujući i obavezu podnošenja novog zahtjeva za odobravanje rada HE “Ulog”, u slučaju znatnih promjena uslova rada, ističu iz ove organizacije.
